Karpers - Geschiedenis, levenswijze, soorten
U zoekt een karperrecept? Kijkt u dan eens op onze site met de receptenn voor karpers!
Frankische karper, een korte geschiedenis
De karper is oorspronkelijk een Asiatische vis. Al voor onze tijdrekening werd hij in China in vijvers gekweekt. In de tijd van de oudheid en de Romeinen kwam hij tot Italië en werd in de Middeleeuwen in heel Europa als belangrijkste vijvervis ingevoerd. Vandaag de dag vindt je de karper als kweekvis over de hele wereld.
De karper is in Frankenland al een paar honderd jaar inheems. Altijd al was hij een veelgevraagde vis en een eiwitreserve voor de vegetarische vastentijd. Vroeger waren er aanzienlijk meer vastendagen, waarop geen vlees werd gegeten, in een kerkjaar dan tegenwoordig. Daar was karper als makkelijk te houden vis precies op het goede moment.
Karperkweek in Aischgrund (streek in Franken)
De Aischgrunder karper is sinds de Middeleeuwen bekend. De grond in Aischgrund brengt relatief weinig op. Zo kwamen de grondbezitters, waaronder vele geestelijken, op het idee in de moerassige grond ondiepe poelen te maken en kleine vijvers aan te leggen. Vaak hebben deze vijvers geen watertoestroom, daarom werden ze "hemelvijver" genoemd - gevuld door hemelwater. Juist in de omgeving van kloosters werden veel visvijvers aangelegd. In Aischgrund zijn de vijvers als parels aan een snoer langs de beken aangelegd.
Zoals gezegd, diende de karpers als waardevolle voedingsmiddel. Dat en het feit, dat steeds meer vastendagen de vraag naar vis omhoog dreven, leidde daartoe, dat na de 30-jarige oorlog de prijs voor karpers flink steeg. In 1657 werd volgens de overlevering voor een pond karper 6 kreuzer betaald. Dat was ongeveer het halve dagloon van een arbeider.
Spiegelkarper, Leerkarper, Schubbenkarper...?
 |
 |
 |
| Schubbenkarper | Spiegelkarper | Leerkarper |
|---|
Bij karpers onderscheidt men verschillende soorten. De oorspronkelijke soort is de schubbenkarper. De wilde soort kwam oorspronkelijk uit de omgeving van de Kaspische Zee en het Aralmeer in het huidige Azerbaïdjan en Turkmenistan (de vroegere Sowjetunie). Daaruit kweekte men in de loop van honderden jaren de vandaag veel verspreidde spiegelkarper, met maar weinig schubben op de buik en zijkant.
Schubbenkarpers doen qua kwaliteit van het vlees niet onder voor de spiegelkarper; alleen zijn ze vanwege de schubben moeilijker te bereiden. De leerkarper heeft, zoals de naam al zegt, een dikke leerachtige huid, echter geen schubben.
De karpervijver in Aischgrund
Over de hemelvijver heb ik al iets geschreven. In droge en hete jaren zoals 2003 kan het voorkomen, dat deze droogvallen. Van iets betere kwaliteit zijn die vijvers, die beschikken over een externe watertoestroom. Vaak vertakt men kleinere beekjes en laat een deel van het water in de karpervijvers stromen.
Hoe dan ook, de karper is een grondvis. Hij woelt door de modder en voedt zich met kleine dieren en plantenresten. Een vertroebeling van het water toont, dat er karpers zijn uitgezet. Daarom is het belangrijk, de karper na het vissen goed te wassen. Levend natuurlijk. Daartoe worden de karpers in bijzondere viskasten gezet, die omgeven zijn van stromend water. Hier de beroemde Forchheimer viskasten, die de Firma Karnbaum behoren. Daar worden de karpers enige dagen gehouden en omstroomt door het water van de Wiesent, een klein beek, die in de Frankische Schweiz ontspringt.
Verderleidende links
- Karper-homepage van de visgroothandel Peter Stoll uit aus Fürth
- Peter Stoll beschrijft uitvoerig de soorten, de levenswijze en de bereiding van de Frankische karper
- Karperteelt Adelsdorf
- De sites van de stad Adelsdorf bevat enige informatiee over de karperkweek in Aischgrund
- Karperkweek in Landkreis Tirschenreuth
- Hoort niet meer tot Franken - meer veel interessante foto's.
- Aischgründer Karpers
- Foto's van karpers vissen, enkele verhalen